روش‌های‌ بسیار‌ متنوعی‌ برای‌ چاپ‌ روی‌ کاغذ،‌ مواد‌ مختلف‌ و‌ اشیای‌ گوناگون‌ وجود‌ دارد‌ و‌ انواع‌ ماشین‌آلات‌ کوچک‌ و‌ بزرگ‌ برای‌ کارهای‌ خاص‌ ابداع‌ شده‌ و‌ مورد‌ استفاده‌ قرار‌ می‌گیرند.‌

روش‌های چاپ ماشینی

بد‌ نیست‌ توجه‌ شود‌ که‌ از‌ صفحه‌ ساعت‌ مچی‌ گرفته‌ تا‌ تی‌شرت‌ و‌ صفحه‌ کلید‌ کامپیوتر‌ و‌ کتاب‌ و‌ روزنامه‌ و‌ ملحفه‌ و‌ پانل‌ روی‌ اجاق‌ گاز‌ و‌ بیل‌بوردهای‌ تبلیغاتی‌ و‌ قطعات‌ صنعتی‌ و‌ انواع‌ بسته‌‌بندی‌ها،‌ همه‌ و‌ همه‌ به‌ نوعی‌ چاپ‌ شده‌اند. علی‌رغم‌ تنوع‌ بسیار‌ زیاد‌ دستگاه‌ها‌ و‌ لوازم‌ و‌ مواد‌ مصرفی‌ و‌ تکنیک‌های‌ مربوط‌ به‌ چاپ‌ برای‌ هر‌ یک‌ از‌ اقلام‌ بالا،‌ روش‌های‌ چاپی‌ را‌ می‌توان‌ در‌ یک‌ طبقه‌بندی‌ کلی‌ به‌ شرح‌ زیر‌ طبقه‌بندی‌ کرد:‌

روش‌های‌ چاپی‌ بر‌ اساس‌ فرم‌ چاپ‌ و‌ نحوه‌ انتقال‌ مرکب:

 

الف)‌ گروه‌ چاپ‌های‌ تماسی‌

تقسیم‌ روش‌های‌ چاپ‌ به‌ تماسی‌ و‌ غیرتماسی،‌ سابقه‌ چندانی‌ ندارد.‌ این‌ اصطلاح‌ از‌ وقتی‌ به‌ کار‌ گرفته‌ شد‌ که‌ روش‌های‌ چاپ‌ جدیدی‌ ابداع‌ شدند‌ که‌ بدون‌ تماس‌ سطح‌ چاپ‌شونده‌ با‌ فرم‌ چاپ‌ (یا‌ واسطه‌ چاپ)،‌ عمل‌ چاپ‌ را‌ انجام‌ می‌دهند‌ که‌ در‌ مقایسه‌ با‌ روش‌های‌ معمولی،‌ می‌‌شد‌ آن‌ها‌ را‌ غیرتماسی‌ نامید.‌

در‌ واقع‌ همه‌ روش‌های‌ چاپی‌ که‌ در‌ گروه‌ چاپ‌ تماسی‌ جای‌ می‌گیرند،‌ همان‌ روش‌های‌ سنتی‌ چاپ‌ و‌ اصلی‌ترین‌ روش‌های‌ تولید‌ کارهای‌ چاپی‌ هستند‌ که‌ سال‌هاست‌ قدمت‌ داشته‌اند‌ و‌ هنوز‌ هم‌ به‌ عنوان‌ روش‌های‌ عمده‌ چاپ‌ شناخته‌ می‌شوند.‌ چاپ‌های‌ تماسی‌ بر‌ اساس‌ نوع‌ فرم‌ چاپ‌ و‌ نحوه‌ انتقال‌ مرکب‌ به‌ چهار‌ گروه‌ تقسیم‌ می‌شوند:

۱)‌ برجسته‌ (مانند‌ لترپرس‌ و‌ فلکسوگرافی)
۲)‌ گود‌ (مانند‌ هلیوگراور‌ و‌ پدپرینت)
۳)‌ صاف‌ (مانند‌ افست‌ و‌ چاپ‌ سنگی)
۴)‌ توری‌ (مانند‌ سیلک‌اسکرین‌ و‌ استنسیل)


ب)‌ گروه‌ چاپ‌های‌ غیرتماسی‌

این‌ اصطلاح‌ مربوط‌ به‌ انواع‌ متأخرتر‌ چاپ‌ است،‌ از‌ جمله‌ سیستم‌های‌ تونری‌ (مانند‌ فتوکپی‌ که‌ به‌ جای‌ مرکب‌ مایع،‌ با‌ پودر‌ (تونر)‌ چاپ‌ می‌‌کند)‌ که‌ در‌ آنها‌ فرم‌ چاپ‌ و‌ یا‌ واسطه‌ای‌ برای‌ انتقال‌ مرکب‌ بر‌ روی‌ کاغذ‌ و‌ سطح‌ چاپی،‌ وجود‌ ندارد‌ و‌ انتقال‌ مرکب‌ بر‌ اساس‌ الگوی‌ خاص‌ و‌ روش‌ ویژه‌ای‌ در‌ نقاط‌ مورد‌ نظر‌ صورت‌ می‌گیرد.‌ چاپ‌های‌ غیرتماسی‌ به‌ طور‌ کلی‌ به‌ دو‌ گروه‌ تقسیم‌ می‌شوند:

۱)‌ الکترواستاتیک‌ (مانند‌ فتوکپی‌ و‌ چاپ‌های‌ دیجیتال‌ تونری)
۲)‌ جوهرافشان‌ (مانند‌ پرینترهای‌ جوهرافشان‌ رومیزی،‌ پلاترها‌ و‌ چاپگرهای‌ لارج‌فرمت)

درباره‌ مکانیسم‌ انتقال‌ مرکب،‌ خواص‌ مرکب‌ و‌ تونر‌ و‌ جوهرها‌ و‌ مواد‌ مصرفی‌ و‌ نیز‌ دستگاه‌های‌ اختصاصی‌ برای‌ کارهای‌ خاص‌ و‌ انواع‌ پرتولید‌ و‌ کم‌تولید‌ و‌ سیستم‌های‌ جانبی‌ در‌ ماشین‌آلات‌ چاپ‌ و‌ انواع‌ آنها‌ می‌توان‌ ده‌ها‌ صفحه‌ مطلب‌ نوشت‌ و‌ چه‌ بسا‌ با‌ ده‌ها‌ صفحه‌ هم،‌ حق‌ مطلب‌ ادا‌ نشود.‌ ولی‌ آنچه‌ می‌توان‌ گفت‌ این‌ است‌ که‌ چاپ‌ به‌ طور‌ کلی‌ هر‌ چه‌ باشد،‌ در‌ یکی‌ از‌ این‌ روش‌ها‌ طبقه‌بندی‌ می‌شود.‌

برای‌ مثال‌ چاپ‌ روی‌ کاغذ‌ به‌ همه‌ روش‌ها‌ امکان‌پذیر‌ است‌ و‌ چاپ‌ روی‌ حلب‌ معمولاً‌ با‌ افست‌ و‌ سیلک‌اسکرین‌ انجام‌ می‌شود.‌ چاپ‌ روی‌ خودکار‌ یا‌ روی‌ کلیدهای‌ موبایل‌ و‌…‌ هم‌ به‌ روش‌ سیلک‌اسکرین‌ (توری)‌ و‌ هم‌ به‌ روش‌ پد‌ پرینت‌ (گود)‌ امکان‌پذیر‌ است‌ و‌ چاپ‌ تاریخ‌ مصرف‌ روی‌ درب‌ نوشابه‌ و‌ شیشه‌ شیر‌ نوعی‌ ابتدایی‌ از‌ جوهرافشان‌ و‌ چاپ‌ بیلبورد‌ نوع‌ پیشرفته‌ آن‌ است.‌ همچنین‌ چاپ‌های‌ فانتزی‌ و‌ برجسته‌ مثل‌ ترموگرافی‌ معمولاً‌ به‌ روش‌ افست‌ و‌ با‌ استفاده‌ از‌ پودر‌ و‌ حرارت‌ انجام‌ می‌شود.‌ از‌ این‌ مثال‌ها،‌ فراوان‌ می‌توان‌ مطرح‌ کرد.

از جمله موارد جالب باید به ماشین‌های افست لترپرس اشاره کنیم. فرم چاپ در این ماشین‌ها، برجسته است ولی از آنجا که انتقال مرکب به واسطه یک سیلندر لا‌ستیک انجام می‌شود، افست قلمداد می‌شود. ترکیب این دو را افست لترپرس می‌گویند.